Wapen & Stadsrechten &Markten & Vlag

In 2001 werden de gemeentes Brederwiede,

Steenwijk en IJsselham samen-gevoegd tot

een nieuwe gemeente, sinds 2003 Steenwij-

kerland genoemd. Aanvankelijk werden er drie

ontwerpen ingediend door burgers, maar deze

haalden de criteria van de Hoge Raad van Adel

niet doordat ze niet, aan he-raldische regels of

aan de wensen van de gemeente voldeden. In

2008 werd een keuze gemaakt uit twee ont-

werpen van de Hoge Raad, een eigen-tijds en

een traditioneel ontwerp. Voor het eerste ont-

werp zouden aanvankelijk nog vijf sterren en

een schildhouder in de vorm van Sint Clemens

worden toegevoegd maar werden uiteindelijk weggelaten. De keuze ging uiteindelijk naar het eerste ontwerp. In

2009 werd dat wapen aangevraagd dat op 22 april van datzelfde jaar aan de gemeente werd toegewezen.

Het wapen was oorspronkelijk echter gedeeld, waarover het anker. Over de oorspronkelijke kleuren van het wapen is

veel te doen geweest. Duidelijk is  dat de stad in 1815 geen kleuren aanvroeg. Het wapen is toen uitgevoerd in rijks-

kleuren. De verdeling van het schild werd aangegeven door een streep  kruis. De oorspronkelijke kleuren zijn waar-

schijnlijk echter, doorsneden van zilver en keel, waarover een anker van sabel. De meeste officiĆ«le  afbeeldingen, zoals

op de bodebus, geven de kleuren van zilver en keel weer. Op een 17e eeuwse stadsplattegrond is het wapen echter

gearceerd als  zijnde van zilver en azuur. De gemeente heeft in 1951 getracht de oorspronkelijke kleuren terug te krijgen.

De Hoge Raad van Adel adviseerde hierop positief, maar was mede van  oordeel dat een symbool van Clemens en

dezelfde Clemens als schildhouder misschien wat veel was. De gemeente wilde de paus echter behouden en liet de

zaak  rusten. De kroon op het wapen is niet op zegels terug te vinden. De kroon werd verleend, omdat Steenwijk een

ou-de stad was. Varianten op het oude wapen zijn terug te vinden in de vergaderzaal van de Staten van Overijssel. Deze

werd voor-zien van gebrandschilderde ramen met de wapens  van alle Overijsselse gemeenten. Dit had tot gevolg dat een groot aantal ge-

meenten overging tot het aanvragen van een wapen. In het raam van Steenwijk staat het  wapen afgebeeld met de kleuren zilver en azuur

(waarschijnlijk afgeleid van de stadsplattegrond) en met het anker op z'n kop. Dit laatste kan verband houden met de sage van de H.Clemens,

waarin wordt verhaald dat hij weer boven kwam drijven, omdat van het anker de zwaartekracht was opgeheven.

De oudste zegels van de stad, bekend van 1417 en 1425, vertonen een zittende bisschop. Op het zegel staat

geen attribuut van de H.Clemens, dus het is niet bekend of het hier om de beschermheilige gaat. Deze zegels

zijn tot in de 16e eeuw gebruikt.

In de tussentijd is er echter tevens een wapen ontstaan. Wanneer is niet bekend, het gehele oude archief van

de stad is in 1523 vernietigd. Aan het eind van de 16e eeuw sloeg de stad haar wapen in Spaanse munten om de waarde daarvan te garanderen.

Deze stempels vertonen een anker. Het anker is het symbool van de H. Clemens, die als martelaar met een anker om zijn nek is verdronken. Hij

was paus van 91-110.

Tegelijkertijd verschijnt er ook een nieuw grootzegel van de stad. Dit zegel vertoont een schild met een anker,

van achteren gehouden door een paus (te herkennen aan de tiara). Ook de andere stadszegels vertonen

dezelfde afbeelding. Deze zegels hebben model gestaan voor het wapen van 1819.

Ook op de Sassenpoort te  Zwolle staat hetzelfde wapen, de H.Clemens is tevens afgebeeld zittend (links) van

het wapen.

Stadsrechten.

Steenwijk kreeg  het stadsrecht. Wanneer  precies is niet bekend. Niet een afschrift hiervan is meer aanwezig, maar men kan zich voorstel-

len,dat de bisschop de Steenwijkers heeft willen belonen en hun woonplaats tot stad verhief. Dit moet geschied zijn in de periode tussen 1255

en 1295. Het jaar 1295 is tegelijkertijd belangrijk geweest voor Steenwijk. De betreffende oorkonde ging ve1rloren, maar het afschrift van de brief

van Jan van Diest, van 25 juni  1327, is in het stadsarchief  aanwezig.

Markten

Bisschop Jan van Arkel verleende in 1358 Steenwijk de rechten voor het houden van markten. De jaarmarkten hebben in latere eeuwen een

belangrijke rol gespeeld bij de ontwikkeling van de stad. In de oorkonde over het marktrecht staat dat Steenwijk zijn eerste jaarmarkt zou hou-

den in de vastentijd, op 9 maart. De tweede jaarmarkt werd gehouden op Heilige Sacramentsdag, dat is 22 mei en de derde op 3 november.

Deze laatste najaarsmarkt kreeg na het instellen hiervan in latere jaren de naam Elfduizend. Omstreeks 1380 heeft de bisschop Floris van Weve-

linkhoven Steenwijk het recht gegeven nog een vierde markt te houden, en wel op de Sint Laurensdag, 10  augustus. Steenwijk heeft dus 4

jaarmarkten gehad, die in de loop der eeuwen naar andere data zijn verschoven. Steenwijk kreeg zelfs het recht om op iedere maandag een

vee-, koren- en botermarkt te houden. De Bisschop had bevolen dat in de omliggende plaatsen de markten gesloten moesten worden. Hij

bevoorrechtte dus Steenwijk en dat kwam de stad ten goede.

Vlag