© Albert
STEENWIEK

Joodse gemeenschap in Steenwijk

De Joodse gemeenschap ontstaat tussen 1732-1813

Het bestuur van de stad Steenwijk probeerde rond 1720 meer joodse kooplieden naar Steenwijk te halen, om de handel te stimuleren. Dit hielp echter weinig toch kwamen er in 1800 meerdere Joodse gezinnen vestigden. Deze doden werden eerst begraven op de joodse begraafplaats aan de Schapendrift ten zuiden van Noordwolde, later werd begraven in Steenwijk op de joodse begraafplaats aan de Eesveenseweg. In 1796 na de burger gelijkstelling ( Gelijke rechten als alle andere burgers) nam het aan joden snel toe in Steenwijk. Men begon in 1813 met godsdienstoefeningen in een kamer ergens privé. Later kocht men een kamer aan in de Gasthuisstraat deze werd gerenoveerd en uit gebreid als Synagoge. Omstreeks 1850 leidde een intern conflict over vernieuwing tot een scheuring binnen de gemeente. In 1869 was de hereniging van beide partijen en werd er een nieuwe synagoge gebouwd in de Gasthuisstraat. Tijdens de bezetting werden werd de helft van de joodse gemeenschap geporteerd, de andere helft dook onder en werd geholpen door de onderduikers organisatie om zo te overleven. De synagoge en interieur werd behouden tijdens de oorlog. Na de oorlog werd de het joodse leven weer hervat, maar de synagoge werd haast niet meer gebruikt. Het gebouw werd in 1948 verkocht en in 1952 gesloopt helaas. De Joodse gemeente werd op 7 juni 1964 op geheven. Synagoge Deze stond op de hoek Gasthuisstraat Kornputsingel op deze plaats kwam later garage Mos en toen bank ABN/AMRO en nu een photograhy Aantal joden in Steenwijk: 1795 32 1809 78 1840 84 1869 199 1899 224 1930 123 1923 23 De Tora "het heilige joodse boek. Het heiligste joodse boek is de Tora. Het is een perkamenten rol waarop de vijf boeken van Mozes zijn geschreven. De Tora is het eerste deel van de Tenach, de joodse bijbel. Het tweede deel is de Nevi'iem, dit zijn de boeken van de profeten. Het derde deel van de Tenach is de Chetoeviem, boe-ken met verhalen en gedichten. De Tora bestaat uit vijf boeken van Mozes en wordt ook wel pentateuch genoemd (penta=vijf): 1. Genesis (bereshiet) 2 . Exodus (sjemot ) 3. Leviticus (wajikra) 4. Numeri (bamidbar) 5. Deuteronium (devariem) God en Mozes. De joden geloven dat ze door God uitgekozen zijn om de Tora te ontvangen. Zeven weken nadat Mozes de Israëlieten ui Egypte had gehaald, be-klom hij de berg Sinaï. God heeft hem de Tora toen uitgelegd en Mozes opgedragen de geboden in de stenen tafelen uit te houwen. De stenen tafe-len werden in een gouden kist, de Ark van het verbond bewaard. De Kist. De Tora zit om twee houten rollers gewikkeld. om het schrift te beschermen bewaren de joden hem zorgvuldig. Oosterse joden gebruiken vaak een kist. andere joden bewaren de Tora in een geborduurde mantel. De schrijver. De Torarollen moeten volgens oud gebruik met de hand geschreven worden. Dit is een vak apart. De tekst wordt met en veren pen op speciaal per- kament geschreven en er zijn strenge regels voor de schrijfwijze van de woorden. Het schrijven van een Torarol duurt ongeveer een jaar. De schrij- ver schrijft van rechts naar links. Het jatje. Niemand mag de Torarollen aanraken. Daarom gebruiken de lezers een leeswijzer. Deze heeft vaak de vorm van een handje. Hij wordt ook wel een jad genoemd, dat betekend hand. De Tenach. De Tora is het eerste deel van de Tenach. Tenach is de afkorting van de eerste letters van de boeken Tora, Nevi'iem en Chetoebiem. Eigenlijk is het dus T N Ch. In westerse talen kunnen we dit niet uitspreken en zijn er klinkers toegevoegd. De Tenach is ook een gedeelte van de christelijke bijbel en heet daar het Oude Testament. De Talmoed. Mozes kreeg van God regels en wetten gedicteerd. De meeste zijn opgeschreven in de Tora. Maar Mozes schreef niet alles op. Sommige regels gaf hij mondeling door. Om deze regels niet te vergeten is het toch opgeschreven; in de Talmoed. De Talmoed bestaat ook uit een aantal boeken. Het Hebreeuws. De Tenach, en dus ook de Tora, is in het Hebreeuws opgeschreven Het Hebreeuws is een oude taal. De taal die nu in Israël wordt gesproken, noemen wij Ivriet. Het is de moderne vorm van het Hebreeuws. De Talmoed is in een andere taal geschreven, namelijk in het Aramees. De lettertekens in het Aramees en het Hebreeuws zijn het zelfde.