Steenwijker dialect (ook: Steenwieks): plaatselijke vorm van het Nederlands, voortgekomen uit het Nedersaksisch. Wordt gerekend tot de Stellingwerfse dialectregio en vooral gekenmerkt door de blèrende ae-klank.
Gezegden Dat is lang geleden dat ik je heb gezien Vaal dood maot, leef ie nog? dat staat als een paal boven water dat staot as 'n paole boôm d'Ao de moed opgeven de lippe laoten 'angen hij heeft een brok in de keel I' j ef ' n kloete in d' aals hij heeft een scheiding in zijn haar i'j ef 'n luusepattien op de kop Iets zonder na te denken doen Op de dollerooi ik zweer dat het waar is ma'k stoete pikken as 't neet waor is Kom maar op mijn rug Kom maor bi'j mi'j op de karsemarse met lange tanden eten tiesen niet goed opletten in de buuse laoten pissen Oud genoeg om met meisjes uit te gaan locht op de bessem
Jaoren bint veurbij evleugen Ik reake droevig estemd ’t Hef mij veule goeds egeven Mar Waorom veult ‘t now zo vremd Gien foto’s of films meer Die kan ik now niet zien Al die vervleugen erinneringen Brengen olderwetse pien Veult als grote rotspartijen An een butenlaanse kust Zunder te streven Bedenk ik mij in rust ’t Mak mij bewust Mooi minse, prachtig wezen ‘k Wete zeker da-j dat bint Ook al draeg ie een masker ‘k Eb oe echt wel erkend Laot mi’j now maor weten Desnoods met geluud Laot een aander maor wat denken
Steenwieker uut spraken Biele - Bijl Bliede - Blij Dwiel - Duizelig 'Dómmiet - Dadelijk Zo meteen Liester - Lijster Glieden - Glijden Gries - Grijs Gien - Geen Knien- Konijn Lieste - Lijst Misskien - Misschien Piene- Pijn Slieten - Slijten Strieken- Strijken Spieker - Spijker Tied - Tijd Wief - Wijf Wien - Wijn Zied -Zijde,
62 woorden A aardappel eerappel aardbeien erebesen altijd altied B bramen brummels broekzak buuse Brood Stoete D Daarginds Daorgunder duim doeme E even eem G galgen bretels Gaperd Gaeperd gat in de broekzak bioscoopbuuse gehemelte gaogelte Gentleman Kolbertien Gulzig iemand Groaperd H hallo meuj hallo, doei handen 'Aand'n Heb / ben je al gebeld? Alle belt? Hond Ontien horloge allosien huilebalk lipbek Huilen Lippen K kaas keese Kamp Kaampe kerk kaarke kies kooze L lisdodde pallempiester M maatje maotien meisje maegd O Onnastraat Onnegiesstraote Onnastraat Onnecienstraote overhemd boezeroen P pijn piene plag zodde plukje toefte prakje proesien R reutje rekel S Schaap Skaop schaatsen skaetsen school skoole schort skullek steenwijker steenwieker steenwijker courant t olde wief Steenwijker toren Steenwieker toorn stiekemerd achtereuvertien stukje uit de neus koddegien sufferd doezedoppe sufferd goezebrook T tand taane teefje toeke Tot ziens Goeie U uien siepels Urineren Miegen V verlaatseweg veurweg W wandelen kuier' n Z zak kladde Zak (Broekzak, jaszak, etc) Buze zakje op overhemd fikkie Zeurkous Miegerd zuinig iemand graoperd zuipen zoep'm, zoep'n
Robert Warner Maor spreek oezelf uut. Levenslijnen lopen Niet altied soepel deur Soms staot de wereld stille En krie-j gien geheur De woorden bin verzachtend Veulen soms as los zaand Ie durven oe aost niet uut te spreken En ’t lek zo veur de haand We kriegen mit dat woorden helpen Wanneer begrip en waarmte mist ’t Vrag enkel zelfvertrouwen A-j naor de toekomst gist Ervaringen bin soms wonderlijk Staon aeks op elkaer En net a-j daenken da-j ’t neet meer an kan Is de oplossing er Sarah Buisman Van de dvd Uutspreken (IJsselacademie, 2006)
Piene in mien kop Één van Steenwijk's grootste voor vechters van het Steenwij-ker dialect was wel Gerrard Buisman. Onze Gerard is ons helaas veel te vroeg ontvallen. Hij was onze troubadour van het Steenwieker dialect. Éen van de bekendste liedjes die hij vertolkte was wel het lied: De Steenwiekertoorn Refrein: Steenwieker toorn, de mist van de kaampe, In 't chtendgloorn, de sunne as 'n laampe; Op de Steenwieker toorn. `k Heb aovral ezét'n, k'eb zo veul 'ereisd, Och ie mos'n ies weet'n woar 'k al bier hebbe 'helst, Kan aovral an maark'n da'k hier bin geboorn, want dan mis ik de grote kaarke en de Steenwieker toom. De Onnechiesstroate, de maankt, 't diep, A'k gien Steenwieks meer proate krieg ik zeins de griep; Gien plaese op eerde kan mij meer bekoorn, Want ik kenne de weerde van de Steenwieker toorn. De tekst komt van Aart Keizer.
De Kaampe Karrespoor'n in 't zaand. Koor'nbloom'n rooie biet'n en langes 't glooi'nde laand, greui'n duuzend vergeetmi'jniet'n. Akkerwiende, sperzieboon'n. Een kraeje in de locht, jaegt vervoarlijk krassend een jonge 'aeze op de vlocht. 'k Zie ze nog dee vaege contour'n, dee langes vervleug'n paeden voer'n. Ze neem' mi'j nog altied bi'j d 'aand en leid'n mi'j terogge noar dat 'oaste verdween' laand. Giele van de Kaampe. Winter tweeduuzendtwalf Vanaomd docht ik zo bi'j mi'jzulf. Zol'n al dee talenten bi'j dat genotskap neet een varsien veur de Liester kunn'n skriêm? As tema liekt mi'j de winter wel aordig, temeer omdat de lente al an de beurte 'ewest is. 'Enke 'ef nog neet veule gelok 'ad, want 't liekt wel 'aarfst in plaese van veurjaor. 't Mot maor een soort van unoks varsien wor'n., 'Enke mit een bivakmusse op, zwaaiend mit een flesse braandewien. Zo'n varsien kan donkt mi'j best wel een opwaarmertien wor'n. En as 't dan in tweeduuzendtwaelf uutkomp, dan 'ef 't genootskap tied genog. As dan alle leden een bi'jdraege leveren, dan weet ik ook zeker, dat as dan de Liester as 't waore zien 'aand over zien 'aarte strek en veur alle skrievers gratis en veur niks een CD-gien beskikbaor stelt. 't Mot wel een meezingertien wor'n vien' ik., mit een pakkend refrijntien. Now zol ik al wel ies wat uut kunn'n proberen, maor dat Nederlaands, dat lig mi'j neet zo, dat laot ik daoromme maor an jullie over. De Mogge kan wel een begun maeken. 'k Bin beni'jd. Gemaakt door Giele van de Kaampe. RamsWoerthe Vrijend op een baankien herties kieken. De romantiek goest deur d- iekebomen. Bronstige herten dartelen speuls. Een plekkien omme ies bi-j te komen. 't Rustigste plekkien van d-Olde Veste. Maor t is neet altied genieten in t paark. Want veurig jaor nog kreeg Arend Klok net eem veurbi-j de viever een haartinfaarct. Kan raer gaon in disse greune oase want Dikke Siem kreeg een dubbele beroerte. Zo maor op een mooie zundagmiddag toen as ie enties voerde in t Ramswoerthe s- Woonsdagmiddags omme een uur of viere Maekt. Fraans kinderties hiegend deelgenoot. En toont ie vanuit zien garbedine jasse de volle omvang van zien "magic" potlood. En dan dee Willemien uut de Kuunder Lop eerst wat skuchter in de ronte en dan opene gaon de kleren uut Gaot ze zomaor ling zunn-n in de blote konte. Nee t is daor neet altiéd kook en ei. Zo as zo vaeke wordt esuggereerd. Kome d-r neet al te vaeke, maor ook vaeke maek ik gelieke rechtsomkeert. Gemaakt door Eppie van Onna.